بازگشت به مقالات
نداشتن 11 تابلو ایمنی=تعطیلی کارگاه! (لیست مواد قانونی +جریمه عدم رعایت HSE)
1405/04/31 · 20 بازدید
بسیاری از کارفرمایان و مدیران پروژه تصور میکنند تابلوهای ایمنی صرفاً یک توصیه هستند، اما واقعیت این است که قانونگذار ایران در مواد مختلف قانون کار، مقررات ملی ساختمان و آییننامههای مصوب شورای عالی حفاظت فنی، نصب این تابلوها را الزامی و اجباری کرده است. در این مقاله، تمام مواد قانونی مرتبط را بررسی میکنیم تا بدانید دقیقاً کدام تابلوها را باید داشته باشید و عدم رعایت هرکدام چه عواقبی دارد.
پایه قانونی: چرا نصب تابلوهای ایمنی الزامی است؟
ماده 85 قانون کار جمهوری اسلامی ایران
این ماده، مهمترین پایه قانونی الزامات ایمنی در محیط کار است:
برای صیانت نیروی انسانی و منابع مادی کشور، رعایت دستورالعملهایی که از طریق شورای عالی حفاظت فنی و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تنظیم میشود، برای کلیه کارگاهها، کارفرمایان، کارگران و کارآموزان الزامی است.
این ماده به شورای عالی حفاظت فنی اختیار میدهد آییننامههایی تصویب کند که رعایت آنها برای همه کارگاهها الزامی است — از جمله آییننامه علائم ایمنی در کارگاهها
____________________________________________________________
ماده 91 قانون کار
کارفرمایان و مسئولان کلیه واحدهای موضوع ماده 85 این قانون مکلف هستند بر اساس مصوبات شورای عالی حفاظت فنی، برای تأمین حفاظت و سلامت و بهداشت کارگران در محیط کار، وسایل و امکانات لازم را تهیه و در اختیار آنان قرار داده و چگونگی کاربرد وسایل فوقالذکر را به آنان بیاموزند.
نکته کلیدی: تابلوهای ایمنی جزو «وسایل و امکانات لازم» برای تأمین سلامت کارگران محسوب میشوند و کارفرما موظف به تهیه و نصب آنهاست.
____________________________________________________________
ماده 95 قانون کار
کارفرمایان مسئول رعایت مقررات ایمنی بوده و کارگران نیز موظف به رعایت مفاد تابلوهای علایم و اتیکتهای ایمنی میباشند.
این ماده صراحتاً هم کارفرما را مسئول نصب و هم کارگران را مسئول رعایت تابلوهای ایمنی میداند. یعنی اگر تابلویی نصب نباشد، مسئولیت مستقیم با کارفرماست.
____________________________________________________________
آییننامه علائم ایمنی در کارگاهها (مصوب 1386 شورای عالی حفاظت فنی)
این آییننامه مشتمل بر 60 ماده و 18 تبصره، مهمترین مرجع قانونی برای تابلوهای ایمنی در ایران است. مواد کلیدی آن عبارتند از:
ماده 1 — تعریف و الزام کلی
تابلوی علایم و اتیکتهای ایمنی ابزاری است برای پیشگیری از حوادث، آسیبها یا بیماریهای ناگهانی و غیرمترقبه برای کارگران.
ماده 44 — الزام نصب تابلو
استفاده از تابلوهای علایم و اتیکتهای ایمنی در کلیه محلها، ماشینآلات و مکانهایی که امکان حذف، از بین بردن یا کنترل خطرات از سایر روشها برای کارفرما مقدور نمیباشد، ضروری است.
ماده 58 — مجوز ساخت و طراحی
طراحی، چاپ، انتشار، واردات و ساخت هرگونه تابلوی ایمنی مربوط به کارگاههای مشمول قانون کار، منوط به کسب مجوز از شورای عالی حفاظت فنی است.
ماده 59 — الزام کارفرما و کارگر
بر اساس ماده 95 قانون کار، کارفرمایان مکلف به رعایت مفاد این آییننامه بوده و کارگران نیز موظف به رعایت مفاد تابلوهای علایم و اتیکتهای ایمنی میباشند.
____________________________________________________________
مبحث 12 و 20 مقررات ملی ساختمان
مبحث 12 — ایمنی و حفاظت کار در حین اجرا
طبق مبحث 12 مقررات ملی ساختمان، همه ساختمانها ملزم به رعایت الزامات ایمنی هستند. استفاده از مامور ایمنی (افسر HSE) در پروژهها الزامی بوده و نصب تابلوهای ایمنی بخش جداییناپذیر این الزامات است.
مبحث 20 — علائم و تابلوهای ایمنی
مبحث 20 مقررات ملی ساختمان بهطور اختصاصی به طراحی، رنگبندی، ابعاد و محل نصب تابلوهای ایمنی میپردازد و رعایت آن برای تمامی مهندسین ساختمان و اعضای کارگاه الزامی است.
____________________________________________________________
آییننامه ایمنی کارگاههای ساختمانی
ماده 10
کارگاه ساختمانی باید به طور مطمئن و ایمن محصور و از ورود افراد متفرقه جلوگیری شود. همچنین نصب تابلوها و علائم هشداردهنده که در شب و روز قابل رویت باشد، در اطراف کارگاه ساختمانی ضروری است.
ماده 149 — آییننامه ایمنی ساختمان کارگاهها
ساخت و نصب هرگونه تابلوی تجاری، علائم ایمنی، ترافیکی و سردر ورودی محوطه کارگاه با رعایت مفاد مبحث 20 مقررات ملی ساختمان و آییننامه علائم ایمنی در کارگاهها مصوب شورای عالی حفاظت فنی الزامی است.
ماده 155
در کلیه کارگاهها باید مکانهای خاصی به نام نقاط امن با علائم و تابلوهای مربوطه مشخص گردیده تا در مواقع بروز خطر، کارگران در آن محل تجمع یابند.
____________________________________________________________
آییننامه ایمنی کار در ارتفاع
ماده 22
کارفرما مکلف است نسبت به نصب تابلو با محتوای موضوعی «قابل استفاده یا عدم استفاده» سامانه از قبیل داربست، بالابر سیار، جایگاه کار آویزان و سایر موارد مشابه اقدام نماید.
ماده 68
کارفرما مکلف است نسبت به نصب تابلو با مشخصات زیر که توسط مجری ذیصلاح به داربست نصب گردیده اقدام نماید: نام شرکت، نام مدیر مسئول، نام مسئول فنی، تلفن تماس و آدرس شرکت.
____________________________________________________________
عواقب عدم نصب تابلوهای ایمنی الزامی
1. جریمههای مالی
بازرسان اداره کار در بازدیدهای دورهای و سرزده، نصب تابلوهای ایمنی را بررسی میکنند. عدم رعایت منجر به صدور اخطار و در صورت تکرار، جریمههای مالی قابل توجه خواهد بود.
2. توقف پروژه
طبق ماده 105 قانون کار، در صورتی که نقص فنی یا خطر جدی برای سلامت کارگران تشخیص داده شود، بازرس کار میتواند دستور توقف فوری فعالیت کارگاه را صادر کند.
3. مسئولیت کیفری
در صورت وقوع حادثه منجر به جراحت یا فوت، اگر ثابت شود تابلوهای ایمنی الزامی نصب نشده بوده، کارفرما مسئول کیفری خواهد بود و ممکن است به حبس و پرداخت دیه محکوم شود.
4. مسئولیت مدنی
طبق ماده 95 قانون کار و ماده 135 آییننامه ایمنی کار در ارتفاع:
مسئولیت رعایت مقررات بر عهده کارفرما بوده و در صورت وقوع هرگونه حادثه بدلیل عدم توجه کارفرما به الزامات قانونی، مکلف به جبران خسارات وارده میباشد.
____________________________________________________________
آیا نصب تابلوهای ایمنی فقط برای کارگاههای بزرگ الزامی است؟
خیر. طبق مبحث 12 مقررات ملی ساختمان (ویرایش جدید)، همه ساختمانها بدون استثنا ملزم به رعایت الزامات ایمنی هستند. برای پروژههای زیر 2000 متر مربع، مجری میتواند خودش نقش مسئول ایمنی را بر عهده بگیرد، اما الزامات تابلوها همچنان پابرجاست.
تابلوهای ایمنی باید طبق چه استانداردی باشند؟
تابلوها باید مطابق مبحث 20 مقررات ملی ساختمان و آییننامه علائم ایمنی در کارگاهها (مصوب 1386 شورای عالی حفاظت فنی) باشند. همچنین رعایت استاندارد ISO 7010 و استاندارد ملی 9956 توصیه میشود.
آیا تابلوها باید به زبان فارسی باشند؟
بله. طبق ماده 3 آییننامه علائم ایمنی، کلمه اعلان و عبارات پیام نوشتاری باید به زبان فارسی باشد. استفاده از زبان بیگانه در کنار فارسی مجاز است، اما اولویت با خط فارسی است.
آیا بازرسان اداره کار واقعاً تابلوها را چک میکنند؟
بله. نصب و وضعیت تابلوهای ایمنی یکی از موارد اصلی بازرسیهای دورهای و سرزده بازرسان اداره کار است.
____________________________________________________________
نصب تابلوهای ایمنی نه یک انتخاب، بلکه یک الزام قانونی صریح است که در مواد 85، 91 و 95 قانون کار، مباحث 12 و 20 مقررات ملی ساختمان و آییننامههای متعدد مصوب شورای عالی حفاظت فنی تأکید شده است. عدم رعایت این الزامات میتواند منجر به جریمه مالی، توقف پروژه و حتی مسئولیت کیفری کارفرما شود.
اگر کارفرما، مجری یا مهندس ناظر هستید، همین امروز تابلوهای ایمنی کارگاه خود را بازنگری کنید و مطمئن شوید تمام الزامات قانونی رعایت شده است.
برای تهیه و سفارش انواع تابلوهای ایمنی استاندارد مطابق با الزامات قانونی ایران، با کارشناسان ما تماس بگیرید
